Стаття

Інтерактивні методи навчання української мови професійного спрямування у підготовці фахівців юридичного профілю

Тетяна Мельниченко*

tetyanamelnychenko@outlook.com

Взято з Том 12, № 1, 2026 Сторінки 31–44
Отримано
12.12.2025
Доопрацьовано
07.04.2026
Прийнято
12.05.2026
Опубліковано
19.06.2026
Переглядів
55

Анотація

Метою дослідження було визначення впливу інтерактивних методів навчання на формування професійної мовної компетентності майбутніх фахівців юридичного профілю. Методологія дослідження включала теоретико-методологічний аналіз, порівняльний аналіз наукових підходів, узагальнення педагогічного досвіду, навчальний експеримент на базі закладів вищої освіти України. Було досліджено, що інтерактивні методи у професійній мовній підготовці юристів включають рольові ігри, кейс-метод, дискусії, симуляції та роботу з професійними ситуаціями, і забезпечують формування комунікативної компетентності, розвиток аргументації та опанування юридичної термінології в умовах моделювання реальної професійної діяльності. Було вивчено, що дидактична основа інтерактивного навчання ґрунтується на принципах активності, проблемності та комунікативної спрямованості, що дозволяє формувати у студентів уміння логічно будувати висловлювання, застосовувати мовні конструкції та діяти в умовах професійного мовлення. Було досліджено ефективність інтерактивних методів навчання у педагогічному експерименті, в ході якого зафіксовано зростання середніх показників експериментальної групи до рівня M ≈ 4,05-4,25, тоді як у контрольній групі відповідні значення становили M ≈ 3,4-3,6, що свідчить про більш виражену позитивну динаміку в експериментальних умовах. Отримані результати підтверджують, що застосування інтерактивних методів навчання забезпечує суттєвіше підвищення рівня сформованості професійної мовної компетентності порівняно з традиційними підходами. У результаті формувального етапу експерименту в експериментальній групі зафіксовано зростання середніх показників професійної мовної компетентності за всіма критеріями: точність мовлення підвищилася з 3,12 до 4,05, відповідність професійному стилю з 3,18 до 4,18, комунікативна ефективність з 3,2 до 4,1, логічність висловлювання з 3,22 до 4,12, а володіння юридичною термінологією – з 3,3 до 4,25, що суттєво перевищує динаміку контрольної групи (зростання в межах 3,1-3,25 до 3,4-3,6), що вказує на ефективність застосованих інтерактивних методів навчання. Було досліджено, що алгоритм впровадження інтерактивних методів включає створення професійно орієнтованого мовного середовища, моделювання юридичних ситуацій, роботу з кейсами та нормативними текстами, що забезпечує практичне засвоєння мовного матеріалу. Практичне значення роботи полягає у можливості використання її результатів для вдосконалення методики викладання української мови професійного спрямування у підготовці майбутніх юристів шляхом упровадження інтерактивних методів навчання

Ключові слова

Використані джерела

  1. Abbasi, M., Shirazi, M., Torkmandi, H., Homayoon, S., & Abdi, M. (2023). Impact of teaching, learning, and assessment of medical law on cognitive, affective and psychomotor skills of medical students: A systematic review. BMC Medical Education, 23(1), article number 703. doi: 10.1186/s12909-023-04695-2.
  2. Al-Tarawneh, A., Al-Badawi, M., & Hatab, W.A. (2024). Professionalizing legal translator training: Prospects and opportunities. Theory and Practice in Language Studies, 14(2), 541-549. doi: 10.17507/tpls.1402.27.
  3. American Sociological Associations. (1997). Code of ethics. Retrieved from https://www.asanet.org/about/ ethics/.
  4. Anyan, A., Merla, M., Desty, E.S., Arifin, A., & Agus, R. (2023). Utilization of interactive multimedia in learning English about different kinds of fruits for elementary school children. Jurnal Mantik, 7(1), 263-270. doi: 10.35335/mantik.v7i1.3733
  5. Ariai, F., Mackenzie, J., & Demartini, G. (2025). Natural language processing for the legal domain: A survey of tasks, datasets, models, and challenges. ACM Computing Surveys, 58(6), article number 163. doi: 10.1145/3777009.
  6. Azaria, A., Azoulay, R., & Reches, S. (2024). ChatGPT is a remarkable tool – for experts. Data Intelligence, 6(1), 240-296. doi:10.1162/dint_a_00235.
  7. Bovsunivska, G., & Trokhimenko, T. (2022). Activity approach as a basis for organizing the educational process in primary schoolZhytomyr Region Pedagogical, 26(2).
  8. Boye, E.S., & Agyei, D.D. (2023). Effectiveness of problem-based learning strategy in improving teaching and learning of mathematics for pre-service teachers in Ghana. Social Sciences & Humanities Open, 7(1), article number 100453. doi: 10.1016/j.ssaho.2023.100453.
  9. Cheong, I., Xia, K., Feng, K.K., Chen, Q.Z., & Zhang, A.X. (2024). (A)I am not a lawyer, but: Engaging legal experts towards responsible LLM policies for legal advice. In Proceedings of the ACM conference on fairness, accountability, and transparency (pp. 2454-2469). New York: Association for Computing Machinery. doi: 10.1145/3630106.3659048.
  10. Council of Europe. (2020). Common European framework of reference for languages: Learning, teaching, assessment – companion volume. Retrieved from https://www.coe.int/en/web/common-europeanframework-reference-languages.
  11. Dobrovolska, O.Y., Klisa, K.I., & Voloshchuk, A.V. (2025). Interactive teaching methods of Ukrainian for professional purposes as factors in forming students’ professional competence in arts specialities. Academic Visions, 49. doi: 10.5281/zenodo.17641526.
  12. ElSayary, A. (2023). The impact of a professional upskilling training programme on developing teachers’ digital competence. Journal of Computer Assisted Learning, 39(4), 1154-1166. doi: 10.1111/jcal.12788.
  13. European Commission. (2021). Digital education action plan 2021-2027: Resetting education and training for the digital age. Retrieved from https://education.ec.europa.eu/focus-topics/digital-education/action-plan.
  14. Hao, J., von Davier, A.A., Yaneva, V., Lottridge, S., von Davier, M., & Harris, D.J. (2024). Transforming assessment: The impacts and implications of large language models and generative AI. Educational Measurement: Issues and Practice, 43(2), 16-29. doi:10.1111/emip.12602.
  15. Khasawneh, A.J., Khasawneh, M.A., Al-Sarhan, K.E., & Alkhawaldeh, M.A. (2023). Assessment of the perspectives of experts on the evolution of translation education in the 21st century. Migration Letters, 20(2), 894-908. doi: 10.59670/ml.v20iS2.3742.
  16. Kohnke, L., Moorhouse, B.L., & Zou, D. (2023). Exploring generative artificial intelligence preparedness among university language instructors: A case study. Computers and Education: Artificial Intelligence, 5, article number 100156. doi: 10.1016/j.caeai.2023.100156.
  17. Kushevska, N., Zaverukha, Y., & Levchuk, I. (2025). Integration of international legal cases into the teaching of English to law students. Futurity Proceedings, 4, 225-229. doi: 10.5281/zenodo.17571660.
  18. Leaders in Law. (2024). Moot court for beginners: How to master legal argumentation and advocacy. Retrieved from https://surl.li/utsagr .
  19. Lesiana, N., Jaya, A., & Pratiwi, E. (2024). Classroom interaction in communicative language teaching of secondary school. Esteem Journal of English Education Study Programme, 7(1), 61-71. doi: 10.31851/ESTEEM. V7I1.12661.
  20. Li, D. (2024). An interactive teaching evaluation system for preschool education in universities based on machine learning algorithm. Computers in Human Behavior, 157, article number 108211. doi: 10.1016/j.chb.2024.108211.
  21. Marchenko, V. (2024). Challenges and opportunities in training lawyers for Ukraine’s European future. Pedagogy and Education Management Review, 4(18), 60-75. doi: 10.36690/2733-2039-2024-60-75.
  22. Martín-Sómer, M., Casado, C., & Gómez-Pozuelo, G. (2024). Utilising interactive applications as educational tools in higher education: Perspectives from teachers and students, and an analysis of academic outcomes. Education for Chemical Engineers, 46, 1-9. doi:10.1016/j.ece.2023.10.001.
  23. Miroshnichenko, V. (2019). Use of interactive technologies in the training of future lawyers. Educational Space of Ukraine, 17, 85-91. doi:10.15330/esu.1.85-91.
  24. Omuralieva, K., Mambetalieva, S., & Sooronkulova, N. (2025). Theory and methodology of teaching languages to a modern lawyer. Revista Conrado, 21(103), article number e4412.
  25. Pozdran, Y.V., Zozulia, I.Ye., & Franchuk, N.L. (2020). Modern tendencies in the method of teaching the Ukrainian language for professional purposes. Transcarpathian Philological Studies, 1(13), 94-98. doi: 10.32782/ tps2663-4880/2020.13-1.18.
  26. Prieto Ramos, F. (2024). Revisiting translator competence in the age of artificial intelligence: The case of legal and institutional translation. The Interpreter and Translator Trainer, 18(2), 148-173. doi: 10.1080/1750399X.2024.2344942.
  27. Rachmadtullah, R., Setiawan, B., Wasesa, A.J., & Wicaksono, J.W. (2023). Elementary school teachers’ perceptions of the potential of metaverse technology as a transformation of interactive learning media in Indonesia. International Journal of Innovative Research and Scientific Studies, 6(1), 128-136. doi: 10.53894/ ijirss.v6i1.1119.
  28. Rivadeneira, J., & Inga, E. (2023). Interactive peer instruction method applied to classroom environments considering a learning engineering approach to innovate the teaching-learning process. Education Sciences, 13(3), article number 301. doi: 10.3390/educsci13030301.
  29. Shahzad, T., Mazhar, T., Tariq, M.U., Ahmad, W., Ouahada, K., & Hamam, H. (2025). A comprehensive review of large language models: Issues and solutions in learning environments. Discover Sustainability, 6, article number 27. doi: 10.1007/s43621-025-00815-8.
  30. Shi, S.J., Li, J.W., & Zhang, R. (2024). A study on the impact of generative artificial intelligence supported situational interactive teaching on students’ “flow” experience and learning effectiveness – a case study of legal education in China. Asia Pacific Journal of Education, 44(1), 112-138. doi: 10.1080/02188791.2024.2305161.
  31. Symonenko, S.V., Zaitseva, N.V., Osadcha, K.P., & Kuzminska, O.H. (2023). English language training for IT professionals at Ukrainian universities: Pedagogical conditions and content. In 3L-person (pp. 94-112). Kryvyi Rih: CEUR Workshop Proceedings.
  32. Volkova, N.P. (2022). Technologically organized instructional process of higher education. Educational Dimension, 7, 21-80. doi:10.31812/educdim.4444.
  33. Wang, Y., & Kruk, M. (2024). Modeling the interaction between teacher credibility, teacher confirmation, and English major students’ academic engagement: A sequential mixed-methods approach. Studies in Second Language Learning and Teaching, 14(2), 235-265. doi:10.14746/ssllt.38418.
  34. Wanti, L.P., Romadloni, A., Somantri, O., Sari, L., Prasetya, N.W.A., & Johanna, A. (2023). English learning assistance using interactive media for children with special needs to improve growth and development. Pengabdian: Jurnal Abdimas, 1(2), 46-58. doi:10.55849/ABDIMAS.V1I2.155.
  35. Xie, Y., Huang, Y., Luo, W., Bai, Y., Qiu, Y., & Ouyang, Z. (2022). Design and effects of the teacher-student interaction model in the online learning spaces. Journal of Computing in Higher Education, 35, 69-90. doi: 10.1007/ s12528-022-09348-9.
  36. Yigci, D., Eryilmaz, M., Yetisen, A.K., Tasoglu, S., & Ozcan, A. (2024). Large language model-based chatbots in higher education. Advanced Intelligent Systems, 7(3), article number 2400429. doi: 10.1002/aisy.202400429.
  37. Yuan, R. (2021). Promoting English-as-a-medium-of-instruction (EMI) teacher development in higher education: What can language specialists do and become? RELC Journal, 54(1), 267-279. doi: 10.1177/0033688220980173.
  38. Zhui, L., Fenghe, L., Xuehu, W., Qining, F., & Wei, R. (2024). Ethical considerations and fundamental principles of large language models in medical education. Journal of Medical Internet Research, 26, article number e60083. doi: 10.2196/60083.

ЦИТУВАТИ

Melnychenko, T. (2026). Interactive methods of teaching professional Ukrainian in the training of legal professionals. Professional Education: Methodology, Theory and Technologies, 12(1), 31-44. https://doi.org/10.69587/pemtt/1.2026.31